دریافت کارنامه خام آزمون

بیست و یکمین جلسه شورای مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه قم

بیست و یکمین جلسه شورای مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه قم پنج شنبه صبح در مدرسه تخصصی فقه امام کاظم علیه السلام و با حضور حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی دام ظله، آیت الله اعرافی رییس حوزه‌های علمیه، و مدیران 15 مرکز تخصصی فقهی برگزار شد.

 در ابتدای این جلسه حجت الاسلام و المسلمین رهنما، دبیر شورای مراکز تخصصی فقهی ضمن تسلیت ایام شهادت حضرت فاطمه زهراء سلام الله علیها و با تبریک سالروز پیروزی انقلاب اسلامی و گرامیداشت یاد حضرت امام خمینی که حق بزرگی بر همه ما و شورای مراکز تخصصی فقهیحوزه‌های علمیه دارند، گزارش مختصری از جلسات گذشته ارائه کردند.

ایشان گفت از 34 مرکز تخصصی فقهی موجود در حوزه قم، 16 مدرسه و موسسه فقهی در این شورا حضور دارند که تا کنون 20 جلسه جهت انتقال تجربیات و همگرایی و هم افزایی برگزار کرده‌اند.

14 جلسه اول به معرفی مراکز فقهی عضو و انتقال تجربیات و بهره‌گیری از نظرات کارشناسی یکدیگر اختصاص داشت که یکی از دست‌آوردهای آن برگزاری آزمون مشترک ورودی با هدف تسهیل امور برای طلاب و صرفه جویی در هزینه‌ها و نماد همگرایی و کار مشترک، در سال تحصیلی 96-1395 بود.

هم چنین دو جلسه به بحث درباره هجمه‌های اخیر به فقه جواهری پرداخته شد و چهار جلسه هم در مورد راه‌کارهای اعتلای اخلاق در مراکز و مدارس فقهی بحث و تبادل نظر صورت گرفته است.

در ادامه جلسه حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی نکاتی چند را متذکر شدند و با بیان این که در درون افراد استعدادهای زیادی وجود دارد، گفت: کار انبیا، اولیا، معلمان و مبلغان کشف و پرورش است.

وی افزود: اگر با این دید نگاه کنیم طرز تعلیم و تربیت عوض می شود، ما آنچه را که افراد دارند پرورش می دهیم نه این که چیزی به آن ها بدهیم و ایجاد کننده باشیم، به همین دلیل اخیر برخی در تعلیم و تربیت در مدارس خود بچه ها را به کار می گیرند و به کشف مسائل وادار می کنند تا این که معلوم بگوید و آن ها بشنوند، آن ها تنها نباید مخاطب باشند بلکه باید طرفین یعنی معلم و شاگرد دست به دست هم دهند و مسائل را حل کنند.

استاد برجسته درس خارج حوزه علمیه قم با بیان این که باید به گونه ای باشد که شاگرد خود را مستمع و مخاطب نداند، اظهار داشت: استاد هم نباید خود را آموزنده بداند بلکه شاگرد باید خود را سهیم در تعلیم بداند و همراهی و همکاری کند، فلسفه پژوهشکده ها و پژوهشگاه ها و مباحثه ها در حوزه همین بوده که خلاقیت های وجودی افراد در سایه آن آشکار و ظاهر شود.

وی ادامه داد: معنای اجتهاد هم همین است که انسان به خلاقیت برسد و بداند که در درون او نیرویی وجود دارد که می توان آن را به کار گرفت و مشکلات را به وسیله آن حل کرد، دید به تعلیم و تربیت باید دید مهندس معدن و باغبان باشد نه ایجاد کننده؛ پیامبر با پرسیدن سؤال فکر افراد را به کار می انداخت، در قرآن هم استفهام بسیار است که نکته آن همین موضوع به شمار می رود؛ چیزی که از فکر انسان بجوشد حکم فرزند را دارد و سبب علاقه است اما فکر دیگر اینگونه نیست.

حضرت آیت الله مکارم شیرازی با بیان این که در اینگونه جلسات تجربیات باید منتقل شود، ابراز داشت: وقتی این تجارب منتقل شود تبدیل به مطلب خوبی می شود، اگر به دنبال انتقال تجربیات صورت نوشته شود که اگر کسانی می خواهند مرکز تخصصی فقه تشکیل دهند راهش این است، تجربیات باید به بیانیه ای تبدیل شود تا روش تخصصی فقه را در حوزه نشان دهد تا دیگران از صفر شروع نکنند.

وی عنوان کرد: ما باید بدانیم نخبه ها و فرزندانی که از حوزه های علمیه به دست ما سپرده می شود امانت هستند و ما باید حق امانت و امانتداری را اداه کنیم و متوجه باشیم که کوتاهی صورت نگیرد تا خیانت در امانت باشد، باید امانت را به صورت کامل تحویل نسل های آینده بدهیم.

این مرجع تقلید خاطرنشان کرد: اولویت ها باید در تعلیمات در نظر گرفته شود، الان مواد درسی زیاد شده و الزاماتی برای زیاد شدن وجود داشته است؛ اما همه این ها یکسان نیستند و اولویت هایی دارند از این رو باید اولویت ها را در نظر گرفت و بر آن اساس عمل کرد، مسأله اولویت ها را می توان در این جلسات حل کرد.

وی اضافه کرد: مسأله اخلاق موضوعی مهم است، اگر بهترین مجتهدها را تربیت کنیم اما مسائل اخلاق آن ها لنگ باشد گاهی نتیجه معکوس خواهیم گرفت، عوامل فساد اخلاقی هم در این زمان از هر زمان دیگری بیشتر شده است و این فضاهای مجازی یکی از خطرناک ترین عوامل تخریب اخلاق جامعه است و حتی به طلبه ها می تواند سرایت کند.

حضرت آیت الله مکارم شیرازی با بیان این که نیروی بازدارنده باید در وجود طلاب تقویت شود، گفت: اگر در محیطی گرفتار شدیم که انواع میکروب های بیماری بود برای مبارزه دو راه  وجود دارد، یک راه این است که محیط را ضد عفونی و عوامل بیماری را دفع کنیم اما در شرایطی هستیم که نمی توان این کار را کردبه ویژه با وجود این فضاهای مجازی که بیرون بوده و در اختیار ما قرار ندارند.

وی افزود: راه دوم را باید اختیار کرد که اگر بنیه انسان ها تقویت شود می تواند جلوی عوامل بیماری را بگیرد، این همان عدالت و خداترسی درونی است، تقوا باید تقویت شود، نمی توان عوامل بیماری زا را نابود کرد بلکه باید بنیه را تقویت کرد، افرادی که دارای بنیه قوی باشند دچار بیماری نمی شود، باید به این مسأله بیش از سابق اهمیت داد.

استاد برجسته درس خارج حوزه علمیه قم با بیان این که نمی توان افراد را از فضای مجازی و رسانه ها جدا کرد، اظهار داشت: می توانیم بنیه را تقویت کنیم تا افراد و طلاب دچار مشکل نشوند، اگر این بنیه تقویت نشود مشکلاتی ایجاد خواهد شد.

وی ادامه داد: باید ساده زیستی را به طلبه ها تعلیم داد، زندگی مرفه فراهم کردن برای آن ها مصلحت نیست، بزرگان ما در غیر زندگی مرفه پرورش یافتند و وقتی به جایی رسیدند درد طلابی که در فشار بودند را درک می کردند، اگر طلاب به زندگی مرفه عادت کنند وقتی به مقامی رسیدن دنبال جایی می روند که مرفه تر است.

این مرجع تقلید با بیان این که اگر طلاب زندگی ساده را افتخار خود دانستند و مجذوب زندگی های پرزرق و برق نشدند وجود آن ها می تواند بسیار مفید باشد، ابراز داشت: الان مناطق محرومی وجود دارد که خیلی ها حاضر نیستند به آنجا بروند چون به زندگانی ساده آنجا عادت نکردند.

وی عنوان کرد: اگر افراد را به گونه ای تربیت کنیم که زندگی ساده ای داشته باشند، مناطق محروم هم غنی می شود و جاهایی که مشکلات دارد تحمل می کنند اما اگر مرفه بودند به آسانی جذب آن ها نمی شود؛ باید کار کرد تا صحنه حوزه از مجتهدان مبرز خالی نشود.

استاد برجسته درس خارج حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: الان در حوزه ها استعدادهای بسیاری هستند که در تشکیلات نیست، استعدادهای حوزه منحصر به افرادی نیست که زیر نظر شما هستند بلکه هنوز افراد دیگری وجود دارند و حوزه های تخخصی فقهی دیگری باید تشکیل شود تا آن ها جذب بشوند.

سپس هر کدام از مدیران حاضر در جلسه به بیان نقطه نظرات خود پرداختند.

حجت الاسلام والمسلمین کاظم سپاسی مدیر مدرسه تخصصی فقهی  امام عسکری(علیه السلام) گفت: از ویژگی های مراکز تخصصی فقهی این است که جمعی از نخبگان طلاب را جمع می کنند و چون نخبه به شمار می روند از نظر علمی نزدیک هستند و همگرایی خاصی بین این طلاب وجود دارد.

وی افزود: چون سطح افراد نزدیک است استاد راحت تر می تواند با آن ها کار کند،  ویژگی دیگر این است که نظم در این مراکز مورد توجه بوده و مناسب است، نبودن نظم چیزی است که امروز یکی از ضعف های بزرگ حوزه های ما به شمار می رود.

استاد حوزه علمیه قم با بیان این که با وجود کارهایی که انجام شده این کارها نتوانسته نظم را به حوزه برگرداند، اظهار داشت: این آسیب بسیار بزرگ است که باید برطرف شود، طلبه ای که دروس خود را به صورت منظم شرکت نمی کند نمی تواند در آینده مفید واقع شود و مطالب را درک کند.

وی ادامه داد: یکی از ویژگی ها در مراکز فقهی نظم است که سبب می شود طلاب موفق تر و مناسب تر عمل کنند، همچنین گزینش اساتید مناسب تر و موفق تر در دستور کار این مراکز است، در حوزه های ما امروز پیدا کردن هم بحث کار مشکلی است و ما در این مراکز سعی داریم که طلاب این مهم را عملی کنند.

حجت الاسلام سپاسی با بیان این که اگر درس ها مباحثه نشود گره های بحث باز نمی شود، ابراز داشت: در این مراکز بر مباحثه تأکید و در برخی از مراکز همانند درس حساب می شود، این کار می تواند کمک کند و امید بخش است.

وی عنوان کرد: بیشترین جلسات درسی در این مراکز برگزار می شود اما باید ساماندهی شود که از وقت طلاب بیشتری بهره برده شود، برای تابستان ها باید برنامه ریزی درستی انجام داد؛ اگر امروز طلبه از کلام اطلاع نداشته باشد در فقه و اصول هم موفق نخواهد بود، اگر تفسیر را نداند واقعا نمی تواند کار کند.

مدیر مرکز تخصصی فقهی امام عسکری(ع) خاطرنشان کرد: امید آینده حوزه به همین مراکز تخصصی بر می گردد، باید از این مراکز حمایت جدی شود چون تقریبا به صورت خصوصی اداره می شوند، باید به این مراکز توجه کرد.

حجت الاسلام و المسلمین محمدرضا عصاری مدیر مدرسه عالی خاتم الاوصیا عج الله تعالی فرجه الشریف گفت: مدارس تخصصی ما در بستر حوزه آزاد شکل گرفته اند.

وی افزود: هر کدام از این مراکز بر اساس فکری، نسبت به پر کردن خلأهای که در حوزه آزاد احساس می کردند طرح و برنامه ای برای خود داشتند، مسؤولان باید حوزه آزاد را از این رها بودن نجات دهند، این کمک مؤسسه ها است.

استاد حوزه علمیه قم با بیان این که این کار سبب می شود که مؤسسات خلأهای واقعی را پر کنند، اظهار داشت: مسأله نظم مشکل اصلی مؤسسه ها نیست بلکه باید در حوزه آزاد هم وجود داشته باشد، مؤسسه های فقهی باید در راستای تکامل فقه و اصول قدم بردارند.

وی ادامه داد: راه این است که مسؤولان حوزوی نسبت به حوزه آزاد نگاه ویژه ای داشته باشند و در تقویت آن در ابعاد علمی تلاش و کوشش کنند، مسیر ما باید دقیق باشد و بدانیم برای آینده چه خلأهای تخصصی وجود دارد که نسبت به پرکردن آن ها اقدام شود.

حجت الاسلام عصاری با بیان این که طلاب ما افزون بر با استعداد بودن دارای تنوع استعداد هستند، ابراز داشت: این امر مؤسسات را با مشکل رو به رو کرده است چون مؤسسات با امتحانات خود با استعدادها را جذب می کنند اما تنوع استعداد را نمی توانند پوشش دهند.

وی عنوان کرد: اگر در دوره های مقدماتی این تنوع استعدادی کشف شود، اگر کسی علاقه به تفسیر، کلام و فلسفه دارد نباید بیجا وارد مراکز تخصصی فقهی شود که این خود کمک به مؤسسات است، مسؤولان باید به این مسأله توجه کنند تا هزینه ای روی افراد صورت نگیرد و بعد چند سال متوجه شوند که علاقه ای به فقه و اصول نداشته اند.

مدیر مرکز تخصصی خاتم الاوصیا خاطرنشان کرد: مسأله هم اندیشی اساتید موضوعی بسیار مهم است، اساتید ما از نظر علمی و گره زدن مسائل علمی به موضوعات روز نیاز به هم اندیشی دارند، این برنامه باید هر چند قوت یک بار برگزار شود، باید انتقال تجربیات صورت گیرد تا اگر کسی خواست انگیزه طلاب را از بین ببرد اساتید ما خلاف آن جریان و حرف را برای آن ها اثبات کنند.

وی اضافه کرد: مرکز مدیریت باید با همه مؤسسات از نظر علمی در ارتباط باشند، امتحان مؤسسات را مرکز هم باید بپذیرد تا از هزینه های خود مرکز کاسته شود.

حجت الاسلام و المسلمین محمد عمومی مدیر مرکز تخصصی دارالهدی با بیان اینکه تعداد طلاب دارای انگیزه و علاقه مند کم نیست، گفت: البته به حد نصاب مورد نیاز نیستند اما تعداد قابل توجهی دارند.

وی افزود: یکی از مشکلات جدی که با آن روبه رو هستیم و از عوامل ضعف انگیزه به شمار می رود تناقض ها و ابهام های علمی و اخلاقی است که طلاب با آن مواجه هستند، از نظر علمی صحبت ها و مکتب های گوناگونی هست بدون این که یک  جواب روشن از سوی بزرگان که برای آن ها حجت باشد دریافت کنند این موضوع آن ها را از جهات گوناگون سردرگم می کند.

حجت الاسلام عمومی با بیان این که در زمینه فقه و اصول مکتب های گوناگون از علوم عقلی و عرفانی حضور دارند، اظهار داشت: بخش دیگر در حوزه اخلاق است، بزرگان توصیه به جایی تحت عنوان ترویج ساده زیستی دارند اما در عمل با این روبه رو هستیم که ملاک ساده زیستی چیست.

وی ادامه داد: ما برخی از ساختمان های مجلل حوزه را نگاه کنیم که رو به ترویج است و رفتارها و منش های برخی از آقایان را ببینیم، آقا این مسأله خط کشی مشخصی دارد یا خیر و طلاب را باید به چه نوع ساده زیستی دعوت کرد، این مسأله ای جدی بوده پاسخگویی به آن دشوار است.

استاد حوزه علمیه قم با تقدیر از برگزاری جلسه پرسش و پاسخ آیت الله اعرافی با طلاب ابراز داشت: یکی از مشکلاتی که ما داریم این است که مدیران و دست اندرکاران به صورت میدانی با طلاب در تماس نیستند، این خطر وجود دارد که در فضای فکری خود برنامه ریزی، اهداف و طرح هایی داشته باشیم اما فضای ذهنی طلاب به گونه ای دیگر باشد.

وی عنوان کرد: برخی از جلسات هم نیاز نیست آقایان پاسخ دهند بلکه حضور داشته باشند و بشنوند، این شنیدن آثار و برکات تربیتی و اخلاقی بسیاری دارد و منشأ خیرات است، یکی از نیازها حضور بزرگان از اساتید در مراکز و مدارس است تا با طلاب مأنوس باشند.

حجت الاسلام عمومی خاطرنشان کرد: مبادا با تغییر ذائقه تدریجی در حوزه مواجه باشیم اما از آن غفلت کنیم و بعد از سال ها متوجه شدیم، نسل جدیدی در حوزه داریم که فقط یک اشتراک لفظی با نسل گذشته دارد و تفاوت بسیاری پیدا کرده است، این مسأله بسیار مهم است که نیاز به حضور میدانی و انس نزدیک با طلاب دارد؛ خطر گسستن نسل ها فقط در خانواده نبوده بلکه این خطر در حوزه ها بسیار جدی است

حجت الاسلام و المسلمین سید محمد واحدی مدیر مدرسه تخصصی فقه امام کاظم(علیه السلام) گفت: دقت در کارهای کوتاه مدت ضرورت است و باید به سرعت کارهای روزمره به اتقان و مهندسی دقیقی برسد.

وی افزود: تقاضای ما این است که در این عرصه جدی ورود شود اما بسنده کردن به کارهای کوتاه مدت مناسب نیست، غیر از مجموعه هایی که کارهای روزمره و کوتاه مدت را پیگیری می کنند بایید تیم هایی تشکیل شوند که 50 سال آینده را ببیند و الان بر اساس آینده برنامه هایی که لازم است را در نظر بگیرند.

مدیر مدرسه علمیه حقانی با بیان این که از این جهت کار جدی در این سال ها صورت نگرفته است، اظهار داشت: بیشتر تلاش می کنیم که ایام موجود تدبیر شود، تربیت اساتید و اساتید اخلاق به صورت ویژه و تربیت مدیران فرهنگی کشور و مدیران حوزه ها موضوعاتی است که از الان باید برای آن فکر شود.

وی ادامه داد: به عنوان کسی که در بدنه حوزه با همه ارتباط دارم گمان می کنم که ارتقای امید به آینده و ارتقای اعتماد به نفس صنفی یکی از ضرورت های حوزه امروز است، به آفتی مبتلا شدیم که باید چاره جویی شود که دلایل آن چیست و راهبردها و برنامه هایی که می شود برای امید به آینده و ارتقای اعتماد به صنی برنامه ریزی کرد چه چیزهایی است.

حجت الاسلام واحدی با بیان این که باید در این زمینه بسیار کار و دقت کنیم، ابراز داشت: اگر دیر بجنبیم آسیب های سنگینی در این زمینه بر ما وارد می شود؛ همواره در حوزه ها ویژه ها بودند که کارهای بزرگ حوزه را انجام دادند و در زمان های ماضیه زندگی کردن زندگی حداقلی بود که به راحتی می شد که انجام شود و ویژه ها بالتبع راحت می توانستند رشد کنند.

وی عنوان کرد: اگر امروز از ویژه ها حمایت نشود آن ها را از دست می دهیم، امروز نمی توانیم این جوان ها را رها کنیم تا سال ها زحمت بکشند و بعد شاید بتوانند کاری کنند، اگر چه جاهای گوناگونی درست شده چیزی مشاهده نمی کنیم.

استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: مؤسساتی برای نخبگان کار می کنند اما حمایت ویژه ای که طلبه توانمند دغدغه ای نداشته باشد که مثلا 30 سال آینده کار بزرگی کند صورت نگرفته است.

حجت الاسلام و المسلمین حسن جعفرزاده مدیر مرکز جامع علوم اسلامی با اشاره توصیه های رهبر انقلاب درباره پیشرفت حوزه گفت: ایشان بارها تأکید داشتند که حوزه باید نخبه شناسی کند.

وی افزود: متأسفانه این کار انجام نشده و واقعا حوزه در این زمینه منفعل بود، زمانی که ما این مرکز را راه انداختیم افراد 20 نفر بودند، در ابتدار درباره مراکز تخصصی مخالفت هایی صورت می گرفت اما ضرورت کار برای افراد مشخص شده است.

استاد حوزه علمیه قم با بیان این که در حال حاضر هیچ حمایتی بعد از تشکیل مراکز تخصصی از آن ها صورت نمی گیرد، اظهار داشت: هیچگونه حمایت در این سال ها صورت نگرفته است، بعد از 8 سال حدود 200 طلبه داریم که در روز 7 ساعت در اختیار ما هستند.

وی ادامه داد: این که تهذیب و مدیریت حوزه بیاید و احوال پرسی کند یا سؤال و تشویقی انجام دهد و حتی نقدی و پیشنهادی بخواهد نبوده است، فضا گسسته است و هرکس کاری را انجام می دهد، مناسب است که مدیریت حوزه کارگروهی تشکیل دهد که ارتباط تنگاتنگی بین این مدارس و مدیریت وجود داشته باشد.

حجت الاسلام جعفرزاده با بیان این که ما سالی یک بار طلاب و خانواده های آنان را به مشهد می بریم، ابراز داشت: سهمیه گرفتن از هتل ولایت پروسه چند ماه دارد و با این وجود برای ما چیزی حدود 100 میلیون خرج می شود.

وی عنوان کرد: ما از مسؤولان حوزه انتظار داریم آن حمایت از نخبه ای که رهبر معظم انقلاب فرمودند صورت گیرد، تقریبا نخبگان در مراکز تخصصی جمع شده اند، سالیانه باید بودجه ای در نظر گرفته شود تا بتوان از این طلاب نخبه حمایت کرد.

استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: ما چهار سال است که تدریس 4 رشته تخصصی را در مرکز شروع کردیم، همان سال اول منابع و سرفصل ها برای رشته ها را بردیم که هنوز بعد از 4 سال به آن ها نگاه نشده است، بالاخره باید جوابی بدهند که به طلاب پاسخ دهیم.

حجت الاسلام و المسلمین فروزانفر معاونت آموزش مرکز تخصصی امام خمینی(ره) گفت: ما هیچ همکاری و همیاری تا کنون از حوزه ندیده ایم.

وی افزود: متأسفانه به نحوی تعامل ضد مشاهده شده است، این که برنامه ای گذاشته شده اساتید درس خارج شناخته شوند و به نحوی مورد تأیید قرار گیرند این حق را به حوزه می دهد که نظارت داشته باشد اما مکانیزم ارزیابی و اثباتی برای صلاحیت داشتن چیست.

استاد حوزه علمیه قم اظهار داشت: آیا همین مقدار کافی نیست اساتیدی در مدارس تخصصی که طلبه های خوب در آن جذب می شوند و دارای انگیزه هستند و تدریس این اساتید را پذیرفته و گله مند نیستند، آیا این در مقام اثبات کفایت از این که احیانا برخی اشتهارها هست نمی کند.

وی ادامه داد: برخی نخبگان وجود دارند که ناشناس بوده و حوزه پرونده ای برای آنان ندارد، برخی بسیار با استعداد و نخبه هستند و توانایی بسیاری دارند اما دنبال مطرح کردن خود نیستند، بسیاری از این افراد در مدارس و مراکز حوزه تدریس می کنند و طلاب از آن ها بهره می برند.

حجت الاسلام فروزانفر با تأکید بر این که جایگاه اساتید باید به رسمیت شناخته شود، ابراز داشت: این که استادی امضا کند و بگویند چون ما نمی شناسیم به درد نمی خورد همفکری و همیاری با مراکز تخصصی نیست بلکه در مقابل قرار دارد.

در ادامه حجت الاسلام و المسلمین وکیلی مدیر مدرسه تخصصی امامین عسکریین علیهما السلام گفت: ما به طلبه ها مهارت ساده زیستی را یاد نمی دهیم بلکه مهارت زنده ماندن را به آن ها آموزش می دهیم، اگر استعدادی از دست حوزه برود خسارتی ایجاد می شود، مراکز با دغدغه های بسیاری شکل گرفته است.

وی افزود: تجارب مغتنمی به دست آمده است که مراکز حاضر هستند تمام توان خود را بگذارند تا سرمایه ای نسوزد، باید به گونه ای باشد که شخص مدیر حوزه جمع مشاورانی داشته باشد که تربیات چندین ساله منتقل شود.

سپس حجت الاسلام و المسلمین مهدی زاده معاون جامعة المصطفی (صلی الله علیه و آله) به ایراد سخن پرداخت و گفت: هرساله سرمایه عظیم انسانی وارد حوزه می شود اما این سرمایه فقط به سمت فقه و اصول هدایت می شود، استعدادهای گوناگونی وارد حوزه می شود و ما علوم اسلامی متعددی داریم از این رو شاید همه آن ها شاید در فقه و اصول موفق نشوند.

وی ادامه داد: فقه و اصول جایگاه خود را دارد اما حوزه علمیه باید به علوم دیگر هم توجه داشته باشد، الگوی رشته ای باید در حوزه توسعه داده شود تا استعدادها و نیازهایی که وجود دارد پاسخ داده شود، مسأله دیگر بحث متون آموزشی است، چند سال است که به می گوییم به سمت متون آموزشی جدید تر برویم این مراکز تخصصی بهرین جایی هستند که می توانند این کار را انجام دهند.

در ادامه حجت الاسلام و المسلمین شریف معاون آموزش مدرسه تخصصی شهیدین اظهار داشت: باید مراکز تخصصی در تدوین مصوبات و آیین نامه های آموزشی و پژوهشی سطح دو و خارج مشارکت داشته باشند؛ از حوزه اصیل و فقه جواهری باید صیانت شود و یک کار زیربنایی این است که یک هیأت نظارتی بر طلاب خاصه مدرسین و خطبا تشکیل شود که نظارت داشته باشند و تذکرات لازم را بدهند.

وی ادامه داد: ما در حکم بخی اساتید دچار مشکل هستیم، استاد مبرز و قابل استفاده ای هستند که در روند اداری دچار مشکل می شوند، این مسأله را باید حل کرد.

همچنین حجت الاسلام و المسلمین نیل ساز مدیر مدرسه تخصصی امام رضا(علیه السلام) ابراز داشت: مدرسه ما مدرسه تخصصی فقه و اصول برای طلاب خوزستانی مقیم قم است که 14 سال فعالیت دارد، حدود 40 نفر استاد سطوح عالی به استان خوزستان اعزام کردیم تا حوزه ها را تقویت کنند، با وجود همه مشکلات این افراد بومی در استان خود حضور پیدا کرده و تبلیغ می کنند.

در پایان حجت الاسلام و المسلمین کاظمی مدیر مدرسه فقه اهل بیت(علیه السلام) عنوان کرد: انتظاراتی از طلاب نسبت به مباحث علمی و اخلاقی آن ها داریم در حالی که شرایطی که باید وجود داشته باشد تا آن شرایط مورد انتظار باشد وجود ندارد، طلبه ای که در اولیات زندگی خود مانده چگونه می توان انتظار داشت بدون دغدغه علمی به مباحث علمی بپردازد.

وی خاطرنشان کرد: متأسفانه بدنه حوزه بدنه ای فربه شده است که خود آن از نظر هزینه هایی که می برد مشکل دارد، خدمت رسانی به طلاب ضعیف است؛ طلاب بسیار با استعدادی داریم و راهکاری برای شناخت آن ها وجود ندارد.

در پایان آیت الله علیرضا اعرافی مدیر حوزه های علمیه با توجه به نظرات ارائه شده در جلسه گفت: در سند جدید تحول آموزشی المصطفی 394 رشته، گرایش و مقطع تعریف شده است و با وجود این نگاه در حوزه تخصص ها، معتقد هستم فقه ستون فقرات است و در همه جا تجلی فقه را باید داشته باشیم.

وی افزود: در اصول کاملا معتقد به این مسأله هستم و یک معنا نه تنها زوائد ندارد بلکه نیازمند تکمیل است البته با ساماندهی هم نیاز دارد، دستگاه اجتهادی فقه برای همه رشته ها مهم است و دانش اصول  پایه ای همانند اصول و رجال تبعا مناهج تحقیق حوزوی است در همه قلمروها با درجات باید مورد توجه قرار گیرد.

عضو شورای عالی حوزه های علمیه باید مهندسی و هوشمندانه تدبیر کرد که سنت ها بماند و به نیازها پاسخ داد، اظهار داشت: ما در شناخت تحولات و آینده حوزه خیلی دست پری نداریم، با مطالعات خود 34 آسیب برای حوزه نوشته ام که همه عشق ما حوزه است، در زندگی بسیاری از ابواب برای ما باز بوده اما هیچ چیز را با حوزه معامله نکرده ام، انواع وزارت و وکالت بوده اما همیشه عشق من حوزه بوده است.

وی ادامه داد: حداقل 15 مورد از این ها نکات جدی بوده وخطرهایی که با آن مواجهیم کم نیست، امروز جمع زیادی داریم که هویت خود را کامل نمی بیند.

عضو جامعه مدرسین حزوه علمیه قم خاطرنشان کرد: فقه سنتی جواهری در ابواب قدیمی همانند عبادات برگ های جدید پرافتخاری که افزودیم شاید خیلی نباشدباید قوی تر فعالیت کنیم، حدود 600 درس خارج در قم وجود دارد، قم الان 86 هزار پرونده دارد؛ بین 30 تا 40 هزار نفر در سطوح عالی هستند که باید با سنت های حوزه آزاد پیشرفت داد.

وی اضافه کرد: مهم رسالت خود را این می دانم که متن حوزه در قد و قامت و بالاتری بیاید و نظمی داشته باشد البته نظم کلاسیکی نه بلکه نظم درون جوش هوشمند شود، از بین 400 درس فقه آن هایی که از نظر سنتی قوی باشند تعدادی وجود دارد، آن هاییکه نیاز به نیازهای امروز باشد بسیار ناچیز است، مطالعات راهبردی حوزه های علمیه و آسیب شناسی مسأله ای است که وجود ندارد اما سعی داریم که راهی در این مسیر پیدا شود تا ببینیم به کدام سمت برویم.

مدیر حوزه های علمیه با بیان این که اگر فقه ما بخواهد در طراز علمی بالا بیاید و در فضاهای گوناگون درخشش داشته باشد مسیری نیاز دارد، گفت: یکی این که بخش سنتی با همان شکل را باید مهم شمرده و دست کم نگیریم، مقوله اصول به ویژه رجال و علوم پیرامونی فقه را باید مهم بدانیم که اثرگذار است.

وی افزود: در قم بزرگوارانی هستند اما قم در حوزه رجال باید پیشرفته تر از این ها باشد، در حوزه مباحث مربوط به فقه همانند فلسفه و تاریخ آن باید کار شود، این ها را قم باید انجام دهد نمی شود که دانشگاه این کار را برای ما انجام دهد، اکثر کارها دانشگاه رفته که عمق ندارد یعنی هم ضربه کار می زند و هم مشکلاتی تولید می کند.

آیت الله اعرافی با بیان این که ابواب و تخصص های جدید در فقه باید مورد توجه باشد، اظهار داشت: ضرورت توجه به روش سنتی نباید ما را از ورود به عرصه های جدید باز بدارد، به صورت جدی باید به ابواب جدید پرداخته شود، در برخی زمینه ها که جلومی رویم به دیوارهای بر می خوریم که نیاز به فقه، کلام و فلسفه مضاف دارد که در حوزه تولید نشده است، در مؤسسات پیرامونی هم معمولا عمق بنیادی حوزه پیدا نمی شود.

وی ادامه داد: علوم انسانی نرم افزار اداره دنیا است، اگر اینجا بخواهیم کاری کنیم با کار سطحی نمی شود بلکه باید کار حکمی، فلسفی و کلامی ناظر به این قلمروها صورت گیرد و تولید شود، کلام، فقه و فلسفه ما باید در این قامت خود را نشان دهد؛ باید به فقه مقارن توجه بیشتری داشته باشیم.

عضو شورای عالی حوزه های علمیه با بیان این که متأسفانه خیلی در زمینه فقه مقارن ورود نمی شود، ابراز داشت: فقه خیلی از مراکز اسلامی عمق ندارد و اصولی که ما داریم ندارند و افتخار بسیار بزرگی است، حالا برخی حرف هایی می زنند که درست نیست؛ اگر بخواهیم فقه را در عرصه زندگی فعال کنیم باید نظامات را ببنیم.

وی عنوان کرد: تحلیل و توجیه فقهی و دفاع عقلانی از کلیت فقه امری مهم است که واقعا جای آن خالی است، فقه ما متناسب با زمان باید پاسخگو باشد و از اصول ثابت آن دفاع کنیم، دفاع عالمانه از مبانی و فروع فقهی نیازی به شمار می رود که کمتر به آن توجه شده است؛ بنده معتقد به حوزه آزاد هدایت شده هستم که نظام تدریس و تدرس حفظ شود.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: فعالیت مراکز تخصصی باید به گونه ای باشد که به حوزه آزاد ضربه نزند، باید از نظم های کلاسیک فاصله بگیریم اما نظم هوشمند بسیار مهم است، در حوزه آزاد شکل تدریس و تدرس تقریر و مباحثه باید صیانت شود و با اشراف و هدایت آگاهانه صورت گیرد.

وی اضافه کرد: چند کار گروه، نظام رشته ای را دنبال می کنند تا متناسب با آن کارها پیگیری شود، بحث تدوین متون هم پیگیری می شود اما اصلا معتقد نیستیم که رسائل، مکاسب و کتاب های خوب امروز خود را بگوییم که چون دو مشکل ندارند کنار بگذاریم در حالی که فکری برای بدیل نکرده ایم، باید بدیل داشته باشیم تا بعد مراجع و بزرگان تصمیم بگیرند اما برخی الان شعارهای نادرستی می دهند که طلبه را بی انگیزه می کند.

آیت الله اعرافی با بیان این که بازسازی و تولید ضرورت دارد، گفت: باید دست ما پر باشد بعد مرحله دیگری را انجام دهیم، کارگروهی باید شکل گیرد که سند کلی برای مراکز تخصصی فقهی تدوین کند.

وی افزود: البته اساتید هم باید پاسخ های مناسبی بدهند؛ آسان سازی ارائه فقه برای تبلیغ در ایران و جهان امری مهم است، تشیع به فضل الهی در حال گسترش است، بعد از انقلاب در 70 کشور تشیع بومی شده که با منطق تقریبی انقلاب اسلامی بوده است نه این که منطق فحش و برخوردهای تند باشد.

مدیر حوزه های علمیه با بیان این که در نیجریه در طول یک سال گذشته بیش از هزار نفر را به قتل رسانده اند، اظهار داشت: در این مسأله مستقیم عربستان و اسرائیل نقش آفرینی می کنند، آینده تشیع خیلی جاها بومی می شود و اندیشه می خواهند، تولیدات باید با فضای بین الملل سازگار باشد.

نظرات (0)

تاکنون هیچ نظری ارسال نشده است

نظرات خود را ارسال کنید

ارسال نظر به عنوان میهمان
0 کاراکتر
پیوست ها (0 / 3)
کوقعیت خود را به اشتراک بگذارید
متن نمایش داده شده در تصویر زیر را تایپ کنید